Tek seferde araç stop ettirmeden nasıl kaldırılır?

Her ne kadar günümüzde artık otomatik vites araçlar yaygınlaşsa da hala manuel vitesli araçlar oldukça fazla ve kullanılmaktadır. Peki manuel vites araçları yeni kullanmaya başladıysanız aracınızı en sağlıklı ve tek seferde nasıl stop ettirmeden kaldırabilirsiniz bunun cevabını yazımızda bulabilirsiniz.

Araç neden stop eder?

Manuel vitesli araçlarda direksiyon kutusunun altında üç adet pedal bulunmaktadır. Bunlardan en soldaki debriyaj, ortadaki fren ve en sağdaki ise gaz pedalıdır. Debriyaj otomobilin hareket etmesi için en elzem pedaldır. İlk kalkış ve çeşitli durumlarda debriyajı oldukça fazla kullanırız.

Peki bir araç neden stop eder? Sebebi nedir, nasıl önüne geçilir? Debriyaj, siz pedala tamamen bastığınızda kavramayı bırakır yani dönen dişliye sarılmaz. Temel mantığı budur. Siz pedalı kaldırdığınızda ise hareket halindeki dişliye sarılır ve bu sebeple güç tekerleklere iletilir ve hareket edersiniz.

Eğer çok hızlı bir şekilde debriyaj pedalını bırakırsanız, debriyaj dönen dişlinin hızına yetişemez bundan ötürü araç kendini hızlıca öne atıp stop eder. 

Debriyajın genel mantığı aracın dönen milinden gelen gücü kavrayarak tekerleklere aktarmaktır. Vites değiştirirken de devrin yükseldiğini görürsünüz belli bir noktadan sonra araç hızlanmamaya başlar bunun için daha büyük dişliye geçiş yapmanız gerekir. Bu noktada debriyaja tamamen basarak dişliden ayırıp ardından vites yükselttikten sonra debriyajı bırakırken gaz verirsiniz.

Araç stop ettirmeden en kolay nasıl kaldırılır?

Öncelikle yapmanız gerekenleri maddeler halinde sıralamak işlem kolaylığı açısından daha faydalı olacaktır. Tüm bunlardan önce ise durur haldeki araç içerisinde debriyaja basıp kaldırma işlemini yapıp ayağınızın debriyaj hassasiyetini tanımasını sağlayın.

Manuel vites araç stop ettirmeden nasıl kaldırılır?

  • Araca bindikten sonra öncelikle vitesi boş konumuna alın. Vitesi boşa almak için önce debriyaja tamamen bastığınızdan emin olun.
  • Vites boştayken kontak çevirin ve aracı çalıştırın. Rölantide sağlıklı çalıştığından ( yüksek devir çevirmediğinden ) emin olun. El frenini indirin ve ayak frenine basın.
  • Araç rölantideyken öncelikle vitesi 1 e alın ve debriyajı tamamen kaldırmayın. Debriyaj kavrama noktasına geldiğinde titremeye başlayacaktır. Bu hissi aldığınızda sağ ayağınızı frenden çekip gaza götürün.
  • Debriyaj kavrama noktasında, vites 1 de ve ayağınız gaz pedalının üstünde. Buraya kadar geldikten sonra yavaşça gaza dokunun aracın hareket ettiğini göreceksiniz. Biraz daha gazı aldıktan sonra araç, ayağınızı debriyajdan tamamen çekebilirsiniz.
  • Tüm bu senaryolar düz yolda, aracın herhangi bir eğim kuvvetine maruz kalmadığı durumlarda geçerlidir.

Yokuşta araç stop ettirmeden nasıl kaldırılır?

Teoride manuel vites araç kullanmanın yokuş veya düz yol ile pek bir alakası yoktur. Burada tek nüans araç yokuşta yani eğim kuvvetine maruz ise siz sağ ayağınızı frenden gaza götürene kadar araç kendiliğinden hareket edecektir yokuş aşağı doğru. Dolayısı ile burada iki türlü aracı kaldırabilirsiniz.

El freni yöntemi, bu yöntem yokuşta aracı stop ettirmeden kaldırabilmek için en efektif ve garantili yoldur. Adımları madde madde sıralayacak olursak;

  • Yine araca bindiğiniz esnada vitesi boşa alın ve kontağı çevirin.
  • Rölantide olunca araç, vitesi 1 e alın ve debriyajdan yavaşça ayağınızı kaldırın. Debriyaj kavrama noktasına gelince hafifçe gaza dokunun.
  • Tüm bu senaryo gerçekleşirken dikkat etmeniz gereken tek şey el frenini indirmemiş olmanızdır. Debriyaj kavrama noktasında, gaz pedalına hafif dokunmuş vaziyette aracın önü kendini hareket ettirebilmek için atacaktır. Bu gerçekleştiğinde el frenini indirip gaza biraz daha yüklendiğinizde araç hiçbir şekilde aşağı kaydırmadan yokuşta kalkacaktır.
  • Bunun yanı sıra el freni olmadan kaldırmak için normal manuel vites işlemlerini yapmanız gerekiyor. Fakat dikkat etmeniz gereken şey, sağ ayağınızı frenden gaza götürürken hızlı hareket etmenizdir. Zira yavaş hareket etmeniz halinde aracınız aşağı kayacaktır ve tehlikeye neden olabilir.

Otomatik vites araçları stop ettirmeden kaldırma

Günümüzde çoğu otomatik vites araçlarda artık yokuş kalkış sistemi gibi güvenlik paketleri bulunmaktadır. Fakat yine de eski teknoloji bir otomatik vites araç kullanıyorsanız yokuş kalkış sistemi olmayabilir. Bu durumda aşağıdaki maddeleri uygulayarak yokuşta veya düz yolda otomatik vites aracınızı hareket ettirebilirsiniz;

  • Araca bindikten sonra vitesi P ( park ) den N ( Boş ) konuma getirin. Boştayken frene basılıp tutup kontağı çevirin.
  • Araç rölantide çalışır durumdayken vitesi bu sefer D konumuna getirin ve el frenini indirin.
  • Ardından gaza basarak ilerlemeye başlayabilirsiniz. Otomatik vitesli araçlarda çok büyük oranda kaydırma, yokuşta tıkanma gibi problemler yaşanmaz.
  • Fakat olması halinde de yine aynı mantıkla el frenini indirdikten hemen sonra gaza hızlıca dokunursanız araç kaymadan hareket ettirmiş olursunuz.

Ayrıca bkz: 

  1. Araç fren bakımı ne zaman yapılmalı?
  2. Motor harareti nedir?
  3. ABS nedir, ne işe yarar?