Triger kayışı ne işe yarar? Ne zaman değiştirmek gerekiyor? Ücretleri

Günümüz araçlarında hemen hemen tüm parçaların bir ömrü vardır. Bugün bahsedeceğimiz Triger kayışı ise yeri ve zamanı geldiğinde değiştirilmesi gereken ve araçlar için büyük bir öneme sahip elzem bir parçadır. Peki triger kayışını tam olarak ne zaman değiştirmek mantıklı? Ucuzu ve pahalısı arasındaki farklar nelerdir? Herhangi bir yerde değiştirmek sorun çıkartabilir mi?

Triger kayışı tam olarak ne anlama gelmektedir?

Araç kaputlarında yer alan motorun içinde bulunan krank mili ve eksantrik kam mili arasındaki bağlantıyı sağlayan eleman trigerdir. Triger kayışı krank milinin dönmesi ile beraber gücü eksantrik kam miline aktararak görevini tamamlar. Triger kayışının bir diğer ismi ise zamanlama kayışı olarak geçmektedir. Zamanlama denmesinin sebebi ise yaptığı görevden gelmektedir.

Motorda pistonların içerisinde emme, sıkıştırma, ateşleme ve egzoz işleyişini yerine getiren triger kayışı araçlar ve motorlar için oldukça gerekli ve önemli bir parçadır. Tüm bu emme, sıkıştırma vb. gibi işlemlerin zamanlamaları oldukça önemlidir. Bu zamanlamalarda olası bir kayma veya değişiklik araç performansından, yakıt tüketimine kadar birçok unsuru etkileyebilmektedir.

Triger kayışı ile beraber kullanılan parçalar nelerdir? Toplu satın almak mantıklı mı?

Triger kayışı tek başına da satılabilmektedir fakat içerisinde bulunan diğer parçalar ile beraber set olabilmektedir. Triger kayışı değişimi esnasında mutlaka sorulur; Sadece kayış mı yoksa set olarak mı değiştirelim diye. Burada toplu set halinde değiştirmek mutlaka daha önemli. Araç parçalarının ömürlerinden bahsetmiştik. Triger kayışı ve parçalarının da bir ömrü bulunmaktadır. Peki bu parçalar nelerdir?

  • Triger kayışı
  • Gergi bilyesi
  • Devridaim pompası

Kayış miller arasındaki hareketi sağlar, gergi bilyesi ise kayışın doğru hizada olması için gerekli gergileme işlemini gerçekleştirir. Devridaim pompası ise motor soğutma sıvısının sağlıklı bir şekilde ilerlemesinde büyük rol oynamaktadır.

Bazı motor üreticilerinde bu 3 parça dışında ek olarak küçük parçalarda olabilmektedir. Fakat genel hatları ile tüm triger kayışı seti bu halde bulunmaktadır. 

Triger kayışı ne zaman değiştirilmelidir? Zamanının geldiğini nasıl anlarız?

Araç ömürlerinin uzun süreli olarak sağlıklı çalışabilmesini sağlayan tek önemli unsur zamanında bakımlardır. Zamanında bakımlar ise aslında görevini tamamlamaya yaklaşmış parçaların ya onarılması ya da yenileri ile değiştirilmesidir. Triger kayışı da görevi bakımından çok önemli bir parça olduğu için mutlaka zamanı geldiğinde değiştirilmelidir. Triger kayışı hem kullanım süresine hem de kullanıldığı yol mesafesine göre değiştirilebilir.

Örnek vermek gerekirse ortalama bir triger kayışının süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir. 3 yıl sonunda eğer çok fazla kilometre yapmamış olsanız dahi mutlaka değiştirmeniz önerilir. Bir diğer kıstas ise kilometre hesabıdır. Burada en çok sözü geçen rakam 80 bin KM – 100 bin KM dir. Eğer araç ile çok fazla yolculuk yapılıyorsa mutlaka 3 yılı beklemeden 80 bin KM dolaylarına gelindiğinde triger kayışı seti ile beraber değiştirilmelidir.

Triger kayışı koparsa ne olur? Araç zarar görür mü?

Triger kayışı hem kam mili hem de eksantrik mil arasında görev aldığından dolayı kopması durumunda hem onlar zarar görecek hem de supaplar kayış kopmasından dolayı zarar görür. Tüm zamanlamalar karışır ve motor neredeyse kullanılamaz hale gelebilir. Maddeler ile anlatmak gerekirse;

  • Supap ve pistonların birbirleri ile kullanılan tüm parçalarda zorlanmalar meydana gelir.
  • Supaplar, pistonların kendilerine çarpmasından dolayı eğilir, bükülür veya kullanılamaz hale gelir.
  • Supap zamanlaması bozulur.
  • Normal şartlar altında kapalı durumda olması gereken supaplar bu sebepten ötürü açık konumda kalır.
  • Çok şiddetli bir sesten sonra motor çalışmayı bırakır.
Not; Triger kayışının koptuğundan şüpheleniyorsanız ve kontak çevirdiğinizde motor çalışmıyorsa asla tekrar kontak çevirmeye çalışmayın. Bütün motor parçaları zorlanacağı için tamamen kullanılamaz hale gelebilirler. 

Triger kayışı koptu, ne yapmalıyım?

Eğer şüphelendiğiniz bir ses veya motorun çalışmama durumunda ne yapmalısınız? Aracınızın müsait bir yerde olduğundan emin olduktan sonra kaputu açıp triger kayışını elinizle kontrol edebilirsiniz. Genellikle dışarıdan çıplak şekilde görülebilen triger kayışı eğer kopmuşsa zaten artık gergin bir biçimde olmayacaktır.

Baktığınız zaman eğer kayış elinize geliyorsa ve gergin değilse o anda aracı çalıştırmamalı ve direkt yol yardım ekiplerine haber vermelisiniz. Eğer triger kayışını kontrol ettiğiniz esnada kayış gergin ve hala sağlam gibi duruyorsa birkaç kere daha kontak çevirmeyi deneyebilirsiniz. Fakat yine de çok çaresiz bir durumda değilseniz çekici çağırıp servise göstermekte fayda var.

Ayrıca bkz: